17 giờ chiều, sau một ngày miệt mài, dòng người xe lại nườm nượp ngược xuôi trên đại lộ Phạm Văn Đồng. Từ vòng xoay ngã năm hướng sân bay, dòng chảy ấy tuôn qua các giao lộ Nguyễn Thái Sơn, Lê Quang Định, Phan Văn Trị, rồi băng qua cây cầu Bình Lợi sừng sững sắc đỏ để hòa vào nhịp đập sôi động của thành phố. Tuyến đường dài gần 14km với 12 làn xe hiện đại này đã trở thành một biểu tượng quen thuộc. Nhưng hơn một thập kỷ trước, vùng đất này đã mang một dáng hình hoàn toàn khác. Hãy cùng lắng nghe câu chuyện từ những chứng nhân của sự đổi thay.

Tuyến đường Phạm Văn Đồng nhìn từ trên cao.
(nguồn: tuoitre.vn)
Miền Đất Cũ: Trong Ký Ức Của Bà Hồng và Ông Bảy
Trước khi trở thành đại lộ sầm uất, nơi đây là một vùng đất hoang sơ, cách trở, ẩn chứa những ký ức mà thế hệ sau khó có thể hình dung.
Vùng Đất "Làm Ruộng, Be Bờ Nuôi Cá"
Bà Phạm Thị Hồng (75 tuổi) là một chứng nhân lịch sử thực thụ của mảnh đất này. Năm 1954, khi mới lên hai, bà cùng gia đình được ba mẹ dắt díu từ Hải Dương vào Sài Gòn lập nghiệp. Sau năm 1975, gia đình bà dạt về đây, trên một khu đất rộng lớn. Khung cảnh khi ấy hoàn toàn là nông thôn. Trong khi gia đình bà Hồng vun trồng sự sống trên mảnh đất này, thì cách đó không xa, một người khác lại chỉ thấy một vùng đất của nỗi sợ. Bà Bé hồi tưởng:
"Lúc đó đất đai nhiều, nhà tôi cỡ 1.000m2, nhà cửa sơ sài, làm ruộng, be bờ nuôi cá, trồng mía, khoai sắn, tỏi, ớt... gánh đi bán."
Nỗi Ám Ảnh Về "Xóm Thơm" và Khu Nghĩa Địa
Đối với ông Võ Thành Bảy (73 tuổi), ký ức về nơi này lại gắn liền với sự hoang vắng và lạnh lẽo. Khu vực này từng nổi tiếng với khu nghĩa địa rộng lớn và "xóm Thơm" đầy bất an. Sự thay đổi ngoạn mục của con đường được ông gói gọn trong một so sánh đầy ấn tượng:
"Cách đây hơn 20 năm khi chưa có đường này, mỗi lần đi ngang tôi sởn da gà. Hồi đó ai đi xe ôm mà nói vô xóm Thơm là không ai dám chở vô vì nghĩa địa không à, giang hồ nọ kia..."
Những Chuyến Đi "Vòng Vèo" và "Hồi Hộp"
Việc đi lại trước kia là một thử thách thực sự. Bà Hồng kể lại, để qua sông, người dân phải băng qua cây cầu hỏa xa cũ kỹ, bề ngang chỉ "có chút xíu", tạo ra cảm giác "hồi hộp quá trời". Muốn đến sân bay hay các quận trung tâm, họ phải đi những con đường "vòng vèo". Bà Hồng cũng xác nhận, việc di chuyển từ khu vực sân bay xuống Thủ Đức trước đây thường xuyên gặp cảnh "kẹt xe tứ tung", mất rất nhiều thời gian.
Cảm giác "hồi hộp quá trời" khi qua cây cầu cũ rồi sẽ sớm nhường chỗ cho một niềm háo hức khác, khi những chiếc máy xúc đầu tiên gầm vang, báo hiệu một cuộc chuyển mình lịch sử.
Ngày Con Đường Lớn Mở Ra
Sự xuất hiện của dự án đại lộ Phạm Văn Đồng đã mang đến một cuộc dịch chuyển lớn lao, đi cùng với đó là niềm hy vọng của người dân địa phương.
Cuộc Dịch Chuyển Lớn
Năm 2012, công tác giải phóng mặt bằng được thực hiện. Từ mảnh đất 1.000m2, gia đình bà Hồng chỉ còn lại gần 40m2. Với số tiền đền bù nhận được, bà đã xây một căn nhà nhỏ khang trang để ở cùng chồng và hai người con. Ngoài ra, 40m2 còn lại cũng tăng giá vì nhà gần đường Phạm Văn Đồng.
Niềm Vui Chờ Đón
Không khí mong chờ bao trùm khắp khu vực. Bà Hồng nhớ lại: "Hồi Nhà nước làm đường, dân tình bàn tán xôn xao, hồ hởi, làm xong là chạy xe ra coi". Niềm vui vỡ òa vào ngày con đường chính thức được khánh thành. Đứng từ tiệm tạp hóa của mình, bà Hồng chỉ tay ra phía giao lộ và kể: "ngay khúc đó cách đây hơn chục năm là làm lễ thông xe con đường này, cắt băng đỏ".
Và đúng như kỳ vọng, con đường mới không chỉ là một tuyến giao thông, nó đã thực sự mang đến một nhịp sống hoàn toàn mới.
Nhịp Sống Mới Trên Đại Lộ
Đại lộ Phạm Văn Đồng không chỉ thay đổi bộ mặt đô thị mà còn tác động sâu sắc, mang đến những cơ hội và sự thuận tiện chưa từng có cho cuộc sống của người dân.
Từ Hẻm Sâu Ra Mặt Tiền: Cơ Hội Mưu Sinh Rộng Mở
Như lời bà Hồng nói một cách dí dỏm: "Toàn bộ ở đây là nhà trong hẻm hết, làm đường rồi mới lòi ra mặt tiền." Việc "lòi ra mặt tiền" ấy đã mở ra cánh cửa kinh doanh cho nhiều hộ gia đình.
Với bà Hồng: Từ một ngôi nhà sơ sài, giờ đây bà sở hữu một tiệm tạp hóa ngay mặt tiền đường lớn. Việc này giúp bà có thêm thu nhập từ việc bán nước giải khát và đồ ăn vặt. Bà khẳng định: "...nhà mặt tiền có lợi cho việc buôn bán, đi lại, cuộc sống tươi mới, sôi động hơn."
Với ông Bảy: Ông đã theo nghề lạc xoong hơn 20 năm. Ông chuyển sạp hàng của mình từ chợ Bà Chiểu chật hẹp ra đây, mặt bằng rộng rãi có chỗ cho khách để xe. Lượng khách ghé mua vào buổi sáng đông hơn hẳn. "Mặt bằng khang trang lại nằm trên tuyến đường lớn nên chuyện buôn bán của ông Bảy khởi sắc hơn." Chiều mát, nếu trúng mánh, ông lại ngồi lai rai vài chai bia với mấy người bạn. Cuộc sống mưu sinh cũng trở nên dễ dàng hơn khi "trưa tôi thường mua cơm, đồ ăn ở mấy quán gần đây cũng rẻ và tiện".
Từ Tiếng Đồng Hồ Còn Vài Phút: Rút Ngắn Mọi Khoảng Cách
Sự thay đổi lớn nhất mà ai cũng cảm nhận được là việc rút ngắn đáng kể thời gian và khoảng cách di chuyển.
Tiêu chí | Trước Kia (Đường cũ) | Bây Giờ (Đường Phạm Văn Đồng) |
Thời gian di chuyển |
|
|
Trải nghiệm |
|
|
Cảm nhận |
|
|
Một Không Gian Sống Năng Động
Khi màn đêm buông xuống, con đường lại khoác lên mình một sức sống mới. Mùi đồ ăn sực nức từ các quán nướng, quán lẩu lan tỏa, hòa cùng tiếng xe cộ vèo vèo và làn gió mát. Các nhóm bạn trẻ, nhân viên văn phòng tụ tập sau giờ làm. Cây cầu Bình Lợi mới từng có thời điểm trở thành điểm đến yêu thích, nơi "bạn trẻ rủ nhau ra hóng gió, chụp ảnh check-in nhộn nhịp như đi hội". Giờ đây, niềm vui ấy còn lan tỏa đến cả những thế hệ sau. Bà Hà chia sẻ, chiều cuối tuần rảnh, bà lại "chở cháu ngoại ra hóng mát, lựa đồ lạc xoong, mua đồ chơi".
Những thay đổi này không chỉ nằm ở con số hay tốc độ, mà còn hằn sâu trong cảm nhận và cuộc sống của mỗi người.
Dòng Chảy Của Sự Phát Triển
Câu chuyện của bà Hồng, ông Bảy chỉ là một vài lát cắt nhỏ trong bức tranh đổi thay vĩ đại của đại lộ Phạm Văn Đồng. Trong những ngày tháng 4 lịch sử, ý nghĩa của con đường này dường như càng thêm sâu sắc. Mỗi ngày, người dân ngược xuôi trên con đường thênh thang, ngắm nhìn những chiếc máy bay tấp nập cất và hạ cánh từ sân bay Tân Sơn Nhất, lòng lại trào dâng một niềm rộn rã. Con đường này không chỉ là một công trình hạ tầng, nó là chứng nhân cho sự phát triển không ngừng, kết nối những vùng đất, mở ra cơ hội, và góp phần tạo nên một thành phố náo nức trong niềm vui chung của cả dân tộc, niềm vui kỷ niệm 50 năm ngày Tổ quốc được hòa bình, non sông liền một dải.